20 stycznia w Domu Diecezjalnym TABOR w Rzeszowie odbyło się regionalne spotkanie formacyjne Duszpasterstwa Rodzin, organizowane zgodnie z Dyrektorium Duszpasterstwa Rodzin Konferencji Episkopatu Polski.
W wydarzeniu wzięli udział diecezjalni duszpasterze rodzin oraz doradcy życia rodzinnego z sześciu diecezji: rzeszowskiej, lubelskiej, przemyskiej, zamojsko-lubaczowskiej, sandomierskiej i siedleckiej, a także przedstawiciele Krajowego Ośrodka Duszpasterstwa Rodzin przy KEP w Warszawie.
Jak podkreślił ks. Nikodem Rybczyk, diecezjalny duszpasterz rodzin diecezji rzeszowskiej, coroczne spotkania mają charakter formacyjny i służą wspólnemu rozeznawaniu najpilniejszych problemów związanych z duszpasterstwem rodzin. „Jednym z najbardziej niepokojących zjawisk jest coraz mniejsza liczba zawieranych małżeństw oraz rosnąca liczba rozwodów. To skłania nas do refleksji nad jakością i formą przygotowania do sakramentu małżeństwa” – zaznaczył.
Wśród stałych i aktualnych tematów wymienił także teologię małżeństwa i rodziny oraz teologię ciała św. Jana Pawła II. Nowym i ważnym obszarem refleksji była również sztuczna inteligencja oraz edukacja zdrowotna – jako potencjalne zagrożenie, ale i szansa dla duszpasterstwa. Ks. Rybczyk zwrócił uwagę, że w dzisiejszym kontekście kulturowym młodzi ludzie często nie decydują się na małżeństwo sakramentalne. „Chcemy nie tylko diagnozować trudności, ale widzieć je jako wyzwania. Sakrament małżeństwa chcę ukazać jako źródło tożsamości, tak bardzo potrzebnej w kulturze płynności i zagubienia” – podkreślił ks. Rybczyk.
O praktycznym wsparciu małżeństw mówiła s. Kazimiera Fleran, która współpracuje z duszpasterstwem rodzin. Przedstawiła programy formacyjne dla małżonków, m.in. „Ja + Ty = My”, które pomagają parom odkrywać etap, na którym się znajdują, oraz pogłębiać lub odbudowywać więzi.
W rozmowie dla Radia Via s. Fleran mówiła, że „Po programach organizujemy tzw. przystanie małżeńskie, czyli spotkania powrotu do ważnych treści poprzez konferencję i dialog” – wyjaśniła. S. Fleran prowadzi również indywidualne rozmowy z małżeństwami, często pełniąc rolę mediatora, a także głosi konferencje, m.in. podczas Tygodnia Świętości Małżeństw czy spotkań formacyjnych, jak te poświęcone przebaczeniu.
Jednym z kluczowych punktów spotkania był wykład ks. dr Jana Kobaka z Katedry Duszpasterstwa Rodzin KUL, poświęcony wyzwaniom, jakie rozwój sztucznej inteligencji stawia przed duszpasterstwem rodzin. Ksiądz Kobak omówił trzy zagadnienia: prace nad sztuczną macicą, wykorzystanie AI w diagnostyce płodności i wyznaczaniu tzw. okienka płodności oraz rozwój relacyjnych systemów sztucznej inteligencji, umożliwiających realistyczne interakcje przypominające relacje międzyludzkie. „To rodzi poważne pytania pastoralne, moralne i etyczne” – zaznaczył. Ks. Kobak zwrócił uwagę, że sztuczna macica radykalnie zmienia rozumienie macierzyństwa i rodzicielstwa, a w połączeniu z in vitro, selekcją zarodków i planowaniem genetycznym może prowadzić do „fabryki ludzi”. Jednocześnie wskazał, że zastosowanie AI w naturalnym planowaniu rodziny może przynieść jego renesans. „Precyzyjne wyznaczanie owulacji dzięki elektronice ubieralnej i uczeniu maszynowemu może sprawić, że ludzie z czysto praktycznych powodów wybiorą to rozwiązanie” – podkreślił. Jak dodał, przyszłość niesie zarówno wielkie szanse, jak i poważne zagrożenia, dlatego Kościół musi przygotowywać się do odpowiedzialnego towarzyszenia rodzinom.
Perspektywę ogólnopolską przedstawiła Beata Chojnacka z Krajowego Ośrodka Duszpasterstwa Rodzin. Zaznaczyła, że duszpasterstwo rodzin obejmuje bardzo szerokie spektrum działań: od przygotowania narzeczonych do sakramentu małżeństwa, przez towarzyszenie młodym małżeństwom, aż po wsparcie rodzin na kolejnych etapach życia, w tym w kontekście wychowania dzieci.
„Jednym z największych wyzwań jest dziś fakt, że młodzi nie tylko nie zawierają małżeństw sakramentalnych, ale często nawet cywilnych” – zauważyła. Kolejnym problemem są szybkie kryzysy młodych małżeństw, które w zderzeniu z trudnościami poddają się, nie mając narzędzi do ich przezwyciężania.
W spotkaniu uczestniczył także ks. Jakub Kozak, diecezjalny duszpasterz rodzin diecezji siedleckiej, który pełni tę posługę od lipca. Dla niego było to ważne doświadczenie integrujące duszpasterzy z regionu wschodniego. „To spotkanie służy budowaniu więzi i wymianie doświadczeń. Wszystko, co robimy w duszpasterstwie rodzin, jest w istocie otwieraniem oczu na działanie łaski” – podkreślił. Wśród istotnych tematów wskazał wychowanie, kwestie edukacji seksualnej, pracę z osobami żyjącymi w związkach niesakramentalnych oraz potrzebę pogłębienia świadomości łaski sakramentu małżeństwa, zgodnie z nauczaniem Amoris laetitia.
Ogólnopolskie spotkanie zaangażowanych w duszpasterstwo rodzin w Rzeszowie stało się przestrzenią pogłębionej refleksji, wymiany doświadczeń i wspólnego poszukiwania dróg odpowiedzi na współczesne wyzwania stojące przed małżeństwem i rodziną. Uczestnicy podkreślali, że tylko łącząc wierność nauczaniu Kościoła z uważnym wsłuchaniem się w znaki czasu, można skutecznie towarzyszyć rodzinom w dzisiejszym świecie.(jo)
Materiał przygotowany przez Radio Via.
Zdjęcia: J. Oczkowicz